Een goed ingesteld klokprogramma is de basis van een efficiënte CV-installatie. Leer hoe u stooktijden, stooklijnen, nachtsetback en vakantiestand correct instelt voor maximaal comfort en minimale stookkosten.
Een CV klokprogramma is een tijdschema dat uw thermostaat vertelt wanneer de verwarming aan moet gaan, op welke temperatuur en wanneer hij teruggeschakeld mag worden. Door het klokprogramma goed in te stellen, betaalt u alleen voor warmte die u ook daadwerkelijk gebruikt. Uit onderzoek blijkt dat een goed geprogrammeerde thermostaat gemiddeld 10 tot 15 procent op de jaarlijkse gasrekening kan besparen.
Een klokprogramma werkt samen met de andere instellingen van uw CV-ketel, zoals de stooklijn en de aanvoertemperatuur. Door deze drie elementen op elkaar af te stemmen, haalt u het maximale rendement uit uw verwarmingssysteem.
Veel huiseigenaren laten de thermostaat op een vaste temperatuur staan, ook als ze er niet zijn. Dit is de grootste verspilling bij huishoudelijk energieverbruik. Een goed klokprogramma lost dit eenvoudig op.
De stooklijn (ook wel stookcurve genoemd) bepaalt hoe warm het water is dat de CV-ketel naar de radiatoren stuurt, afhankelijk van de buitentemperatuur. Hoe kouder het buiten is, hoe hogere aanvoertemperatuur de ketel levert. De stooklijn wordt ingesteld via een combinatie van twee parameters:
Voor een gemiddelde Nederlandse woning met radiatoren ligt de aanbevolen stooklijn tussen 1,0 en 1,5. Voor vloerverwarming is dit doorgaans lager, tussen 0,4 en 0,7, omdat vloerverwarming werkt met lagere aanvoertemperaturen (35 tot 45 graden).
Een te steile stooklijn leidt tot oververhitting en hoge energiekosten. Een te flauwe stooklijn resulteert in comfortklachten: de ruimten worden niet warm genoeg bij strenge vorst. HanVos Regelingen berekent de ideale stooklijn op basis van de isolatiewaarden en het gebruikte afgifte-systeem van uw woning.
De stooktijden bepalen in welke perioden de thermostaat actief verwarmt naar de gewenste comforttemperatuur. Een typisch weekprogramma ziet er als volgt uit:
De meeste huishoudens starten de verwarming circa 30 tot 60 minuten voor het opstaan. Dit geeft de woning de tijd om op temperatuur te komen. Met een slimme thermostaat die de opwarmtijd automatisch berekent, kunt u de starttijd exact afstemmen.
Als het huis leeg is, kunt u de thermostaat terugschakelen naar de setbacktemperatuur (15 tot 17 graden). Dit voorkomt volledige afkoeling maar bespaart tegelijkertijd energie. Zet de verwarming circa 30 minuten voor thuiskomst weer aan.
De avondperiode is voor de meeste huishoudens de langste stookperiode. Stel de gewenste kamertemperatuur in (doorgaans 20 graden) en zorg voor een geleidelijke afbouw richting de nacht.
Schakel terug naar de nachttemperatuur van 15 tot 17 graden. Slaapkamers mogen nog iets lager (14 tot 16 graden). De meeste slimme thermostaten bieden de mogelijkheid om per dag een afwijkend schema in te stellen, handig voor weekenden.
Niet elke ruimte vereist dezelfde temperatuur. Door per vertrek de juiste instelling te kiezen, combineert u optimaal comfort met energiebesparing. Onderstaande tabel geeft de aanbevolen temperaturen per ruimtetype:
| Ruimte | Comforttemperatuur | Nachtsetback | Weg/vakantie |
|---|---|---|---|
| Woonkamer | 20 – 21 °C | 15 – 17 °C | 12 – 15 °C |
| Keuken | 18 – 20 °C | 15 °C | 12 – 14 °C |
| Slaapkamer | 16 – 18 °C | 14 – 16 °C | 12 – 14 °C |
| Badkamer | 22 – 24 °C (tijdens gebruik) | 16 °C | 12 – 14 °C |
| Werkkamer/studeerkamer | 20 – 21 °C (tijdens gebruik) | 15 °C | 12 – 14 °C |
| Gang / hal | 15 – 17 °C | 13 °C | 10 – 12 °C |
Wilt u per ruimte een andere temperatuur instellen? Dan is een zoneregeling de aangewezen oplossing. Met motorgestuurde afsluiters en een centrale controller kunt u elke zone zijn eigen schema geven. Lees hier meer over op onze pagina over zoneregeling.
Nachtsetback is het terugschakelen van de comforttemperatuur naar een lagere standbytemperatuur gedurende de nacht. De aanbevolen nachttemperatuur is 15 tot 17 graden Celsius. Elke graad lager bespaart gemiddeld 6 tot 7 procent op het gasverbruik voor verwarming.
Belangrijk aandachtspunt: stel de nachtsetback niet te laag in. Bij een te lage nachttemperatuur (onder de 14 graden) kost het de volgende ochtend te veel energie om de woning weer op te warmen. Het netto resultaat is dan vaak een hogere rekening in plaats van een lagere. De ideale nachtsetback ligt voor de meeste woningen tussen 15 en 17 graden.
Een woning van 150 m² die de thermostaat 8 uur per nacht terugzet van 20 naar 16 graden, bespaart gemiddeld 12 tot 14% op de jaarlijkse stookkosten. Bij een gemiddeld gasverbruik van 1.600 m³ per jaar is dat een besparing van 200 tot 280 m³ gas – een bedrag van circa 180 tot 250 euro per jaar (afhankelijk van de gasprijs).
Het vakantieprogramma is een speciale modus waarbij de thermostaat gedurende een ingestelde periode op de vorstbeschermingstemperatuur blijft (minimaal 10 tot 12 graden). Dit voorkomt bevriezing van leidingen bij strenge vorst zonder dat u de woning volledig verwarmt.
De meeste moderne thermostaten bieden de mogelijkheid om een vakantie in te programmeren met een begin- en einddatum. Na de ingestelde einddatum schakelt de thermostaat automatisch terug naar het normale weekprogramma. Let op: zet de thermostaat bij vertrek nooit volledig uit, maar gebruik altijd de vakantie- of vorstbeschermingsstand.
Bij slimme thermostaten zoals de Bosch EasyControl of Tado kunt u de vakantiestand op afstand instellen via de app. Zo kunt u, bijvoorbeeld bij een verlengde vakantie, direct bijsturen zonder dat iemand thuis hoeft te zijn.
Een klokprogramma werkt het best in combinatie met een OpenTherm-verbinding tussen de thermostaat en de CV-ketel. OpenTherm maakt modulerend stoken mogelijk: de ketel past zijn vermogen continu aan op de werkelijke warmtevraag, in plaats van aan/uit te schakelen. Dit levert extra energiebesparing op van 5 tot 15 procent bovenop de besparing van het klokprogramma zelf.
Met OpenTherm en een goed klokprogramma zijn besparingen van 20 tot 30 procent ten opzichte van een niet-geprogrammeerde, conventionele thermostaat haalbaar. Wilt u meer weten over OpenTherm? Lees onze kennisbankpagina over OpenTherm uitgelegd.
Het instellen van een klokprogramma klinkt eenvoudig, maar de combinatie van stooklijn, stooktijden, OpenTherm en zonesturing vraagt om kennis van uw specifieke installatie. HanVos Regelingen adviseert, installeert en configureert verwarmingsregelingen voor woningen en bedrijfspanden in Alblasserdam, Den Haag, Breda en omgeving.
Onze monteurs nemen de tijd om uw programma samen met u in te stellen en u uit te leggen hoe u het zelf kunt aanpassen. Bel ons op 078-645 1351 of vraag een gratis adviesgesprek aan via de contactpagina.
Verdiep uw kennis over verwarmingsregelingen met deze aanverwante artikelen.
Modulerend stoken via OpenTherm: wat is het en waarom is het efficiënter dan aan/uit-sturing?
Per ruimte een eigen temperatuurschema: hoe werkt een zoneregeling en wat hebt u nodig?
Wanneer is uw thermostaat aan vervanging toe en welk model is het meest geschikt voor uw situatie?
HanVos Regelingen stelt uw stooklijn en klokprogramma professioneel in. Vraag vandaag nog een gratis adviesgesprek aan.